 |
|||
|
Actueel Over De Kellner en de Levenden In de christelijke
traditie speelt het idee van beloning en straf een belangrijke rol en het kreeg
vorm in de voorstelling van een hemel en een hel. In de hebreeuwse traditie is
er ook sprake van een belonende en straffende God, maar zonder de voorstelling
van een hemel en een hel. Beloning en straf
viel de mensheid in zijn aardse bestaan ten deel. Zowel in de theologie als
in de kunst hebben voorstellingen van een hemel en een hel altijd een
belangrijke plaats ingenomen. In 1949 bijvoorbeeld publiceerde Simon Vestdijk
zijn moderne interpretatie van Job en het Laatste Oordeel. In memoriam Toch is Blokker als scenarist niet geheel aan zijn trekken gekomen, want –zo bekende hij in een interview met Joost Niemöller in Vara TV magazine (nr. 40 1998)- zijn voorkeur voor verfilming van een roman van Vestdijk lag bij Else Böhler, Duits dienstmeisje. In dat interview beschouwt Blokker zijn eigen fascinatie met Vestdijk. Over Terug tot Ina Damman bekent Blokker het ‘bijna uit zijn hoofd’ te hebben gekend. Gevraagd of er iets van dweepzucht met Vestdijk was, erkent Blokker dat je te maken had met een behoefte aan ‘rolmodellen’, maar ook ‘had Vestdijk zo ontzettend met mezelf te maken’. Dat gold zeker voor de ‘pubergevoelens’ in Terug tot Ina Damman. Evenals in zijn columns schuwt Blokker geen ferme uitspraken. Zo noemt hij Vestdijk ‘een latent homoseksuele schrijver’, die bovendien ‘niet met vrouwen om kon gaan’ en mogelijk daarom ‘een typische mannenauteur’ was, die niet door vrouwen werd gelezen. Blokker en Vestdijk hebben elkaar nooit ontmoet; wel onthult Blokker dat hij bij de aanvang van zijn schrijfcarrière hem een novelle wilde toesturen waarvoor hij later de Reina Prinsen Geerligsprijs heeft ontvangen. De prijs is voor een aankomend talent. Omdat Vestdijk zijn held was, schreef Blokker hem een briefje of hij hem iets mocht toesturen van zijn werk. Blokker ‘kreeg toen een klein kaartje terug met een vriendelijke, vijfregelige afwijzing. Hij had geen tijd’. Toch mooi dat deze afwijzing geen rancune bij Blokker heeft achtergelaten, anders waren wij verstoken gebleven van zijn scenaristisch werk bij twee Vestdijk-films! Oproep aan de lezer: wat is uw favoriete openingszin? Hella S. Haasse opent de rij artikelen met haar keuze uit ‘favoriete openingszinnen’. Openingszinnen zijn belangrijk voor de toonzetting. Haasse vat de openingszin ruim op, zoals blijkt uit de favoriete openingszinnen die zij geeft. Ook een openingszin van Simon Vestdijk valt bij haar in de prijzen: ‘Het was voor het eerst, dat ik mijn ouders in Freiburg een langer levensteken deed toekomen. En dan te moeten bedenken dat deze brief van leugens aan elkaar hing!’. Met deze zin begint De hôtelier doet niet meer mee. Uit dit voorbeeld blijkt dat voor Hella Haasse de openingszin ‘soms uit meerdere kortere, maar duidelijk samenhangende zinnen blijkt te bestaan’. Een dergelijke eerste zin kan een opmaat zijn voor het verhaal dat verteld gaat worden. In het voorbeeld van Vestdijk hierboven gaat het maar om twee korte zinnen, maar uit een andere keuze van Haasse blijkt de openingszin zich over een hele alinea uit te strekken (De kapellekensbaan van Louis Paul Boon). De redactie roept lezers van de Vestdijkkroniek op hun favoriete openingszin in het oeuvre van Vestdijk te melden. In het volgende nummer van de kroniek zal dan een overzicht van de binnengekomen reacties worden gepubliceerd. U kunt uw favoriete openingszin tot 15 december 2010, liefst voorzien van een korte toelichting (maximaal 50 woorden) insturen naar: Wilbert van Walstijn Joseph Haydnlaan 104 2324 AV Leiden e-mail: wvanwalstijn@hotmail.com Trouw-redacteur Peter Henk Steenhuis voert al enige tijd vele gesprekken met de Amsterdamse filosoof Theo de Boer (1932) over zijn passie voor poëzie. De belangstelling van De Boer gaat vooral uit naar de relatie tussen poëzie en filosofie. Hij beschouwt beide als ‘bondgenoten in ervaren werkelijkheid’. Daarom betrekt De Boer al sinds de jaren tachtig de dichtkunst bij zijn filosofische werk. In Trouw van zaterdag 19 juni verscheen de 23ste aflevering in deze boeiende serie ’Denken over dichten’ in Letter & Geest. De Boer analyseert in deze aflevering ‘Vestdijks wond, de liefde en de meesteres’ in het volgende (nagelaten) sonnet: Geen wonde is zo diep als gij,- Maar 't peilen gaat maar tot de rozen Die voor éen zomer uitgekozen Hun wanhoop loozen zij aan zij. Bezit 'k haar dan in mijmerij? Eén daad'loos uur,- welk bleek verpoozen! En weer de krenkingen der rozen, Hun roode kreuken: zoo zijt gij. Vergank'lijkheid leeft nooit alleen. Gepaard vergaat men traag, en geen Bevel zal zoo als 't háre duren. Zoodat ik, met haar lot begaan, Den meimaand opsla van haar naam En haar bezit in schemeruren. De Boer betoogt dat Vestdijk met dit gedicht een lange traditie in de liefdespoëzie voortzet, waarin niet een bepaalde geliefde wordt bezongen, maar waarin de bezongen vrouw representatief is van een soort, of een Idee vrouw. Zij is ‘een strenge meesteres’ waarvan hij de naam opzoekt bij de meimaand. Bij Gorter is mei éen van de ‘twalef zusters’ die de maanden symbolyseren. WvW, 21 juni 2010 Een snik tot glimlach omgelogen  Een nieuwe bloemlezing van
gedichten van Simon Vestdijk. Gekozen en ingeleid door Tom van Deel. Deel zes uit de bloemlezingenreeks van uitgeverij Van Oorschot. Verschijnt binnenkort. 17 juni 2010 Boekenmarkt
Boekenmarkt in Woudrichem bij slot Loevestein op zaterdag 12 juni
2010.
Antiquariaat Martinus, Etten-Leur biedt een verzameling boeken van S.
Vestdijk te
koop aan, waaronder een aantal bijzondere uitgaven en een aantal delen uit de 'zuurtjesreeks' van de Bezige Bij. Theatervoorstelling De Kellner en de Levenden  De Kellner en de Levenden is
een theatervoorstelling vrij naar de bekende roman van Simon Vestdijk. Een
unieke combinatie tussen het muziektheater van het Rosa Ensemble en het
cabaret van Jan Jaap van der Wal. De uitvoering maakt na de try-outs van 17 en 18 mei een tournee langs diverse theaters in Nederland.
Het is een multimediale voorstelling over hemel versus hel, waarin Jan
Jaap van der Wal schittert als God. Of als duivel? Links: Rosa Ensemble en try-outs in theater de Roestbak in Almere WvW/HT, 12 mei 2010 De Britse professor Jane Fenoulhet kreeg 30 april jongstleden in Londen een lintje opgespeld door de Nederlandse ambassadeur Pim Waldeck. Zij werd benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau voor haar toewijding en verrichtingen ter bevordering van Nederlandse Taal en Literatuur in de Engels sprekende wereld, of zoals ambassadeur Waldeck het verwoordde in zijn speech: ‘de globalisering van Nederlandse taaleducatie’. Als professor Nederlandse Taal en Literatuur heeft Fenoulhet bijna zeventig publicaties op haar naam staan. Leden van de Vestdijkkring kennen haar door haar publicaties in de Vestdijkkroniek: ‘A novel within a novel within a novel ....’ (VK 19 en 20, 1978), ‘De scheppende elite’ (over Het glinsterend pantser - VK 31, 1981) en ‘Machtsspel met de lezer’ (over Het verboden bacchanaal - VK 63, 1989). In een gesprek met onze redacteur op de Koninginnedagreceptie in Londen bleek professor Fenoulhet nog steeds enthousiast Vestdijkliefhebber: ‘Het is intrigerend dat Vestdijk nog steeds zo actueel is. Ongetwijfeld komt er een heropleving van de interesse in zijn werk.’ Wie weet krijgen we in de toekomst weer eens iets van haar hand te lezen! Link naar website ambassade in Londen HO, 10 mei 2010  Kind tusschen vier vrouwen werd
in 1972, een jaar na Vestdijks dood, uitgegeven in een herspelde
editie. In het najaar (september/oktober 2010) zal bij uitgeverij
Atlas te Amsterdam een geheel nieuwe uitgave verschijnen in de serie
Oerboek. Deze editie, bezorgd door dr. H.T.M. van Vliet, geeft de
tekst van de roman voor het eerst in de oorspronkelijke spelling en
interpunctie van Vestdijk: de versie van 1933. De tekst is bovendien
voorzien van uitvoerig commentaar, ondersteund door talrijke
illustraties. In afzonderlijke essays worden de ontstaans- en
tekstgeschiedenis beschreven. En aan de hand van Terug tot Ina
Damman wordt ten slotte uiteengezet hoe Vestdijk zijn oerboek tot
een reeks van kleinere romans heeft omgewerkt. De productie is
begonnen en zal de hele zomer in beslag nemen. De uitgave is door uitgeverij Atlas aangekondigd als een gebonden boek voor de prijs van € 49,90. HO, 10 mei 2010 Gerrit Komrij schrijft over tekortschietende kunstkritiek
in NRC Handelsblad van 6 mei 2010: 'Een begrippenpaar dat uit de gratie is geraakt is het
begrippenpaar tekort en teveel. Het werd ooit, meen ik, door Simon Vestdijk
geïntroduceerd. Hij had het daarbij over poëzie, met als me goed herinner,
Slauerhoff als een typisch dichter van het teveel. [...] Het begrippenpaar
tekort en teveel is heel bruikbaar bij het bekijken van kunst. Ik betrap me
erop dat het zich vaak aandient in mijn hoofd, als ik in een galerie of een
museum sta.'
WvW, 7 mei 2010
Onlangs heeft uitgeverij De Bezige Bij Vestdijks bundel Over Gustav Mahler heruitgegeven (ISBN: 978 90 234 6294 1, paperback 256 blz., prijs € 19,90). De essays worden voorafgegaan door ‘Het hemelse leven’, een lang, afwisselend verhalend en lyrisch gedicht van Ramsey Nasr over de vierde symfonie van Gustav Mahler. Van de website van de BB: Het Concertgebouw zal in deze twee jaar alle symfonieën van Mahler ten gehore brengen, inclusief de onvoltooide tiende, onder leiding van onder anderen Mariss Jansons, Pierre Boulez en Bernard Haitink. Vooral Haitink is in zijn visie op Mahler, een van zijn lievelingscomponisten, zeer beïnvloed door Simon Vestdijk, die als uitmuntend muziekkenner over alle muziek van Mahler indringende essays heeft geschreven, vooral over diens symfonieën. In Over Gustav Mahler zijn alle essays van Simon Vestdijk over deze grote en nog altijd controversiële componist bijeengebracht. Vestdijk heeft ook in zijn romans uitgebreid aandacht voor Mahler, zijn lievelingscomponist. Belangstellenden kunnen hiervoor ondermeer terecht in De beker van de min. Hierin beschrijft Vestdijk de ervaringen van de student Anton Wachter als deze symfonieën van Mahler hoort in het Concertgebouw. Zonder meer intrigerend is het negende hoofdstuk in De kellner en de levenden. Het handelt over ‘Het verboden lied’. Het gaat hier om Mahlers Kindertotenlieder. Tandarts Van Schaerbeek hoort deze liederen vertolkt door een schim van zijn vrouw en brengt hem tot het schuldige inzicht dat hij zijn vrouw een muzikale carrière heeft gedwarsboomd evenals haar verlangen naar een kind. Het is een allusie op het huwelijkse leven van Gustav en Alma Mahler. WvW, april 2010 Tevens wil ik attenderen op de waarderende bespreking van Vestdijks
heruitgegeven essays over Mahler in de boekenbijlage van vrijdag 2 juli
in NRC-Handelsblad door Peter de Bruijn onder de titel: De zon waar het
muziekleven om draait; de wonderbaarlijke opkomst van de
Mahler-waardering verklaard. De Bruijn: WvW, 3 juli 2010 IN MEMORIAM FRIES DE VRIES Dames en Heren, familie en vrienden van Fries,
Nieuwe leden die zich aanmelden krijgen zolang de voorraad strekt Mieke kiest Simon door Mieke Vestdijk-Verhoeven cadeau. Nummers van de Vestdijkkroniek van voor 1996 zijn nog beperkt verkrijgbaar Simon Vestdijk in de muziek (€ 1,00), bijdragen aan het symposium in 1985 te Leusden, Hans Visser: Kinderjaren (€ 1,50) en T. van Deel: Als ik tekenen kon, waarin een aantal bijdragen over Vestdijk als dichter (€ 3,50).
Op 8 mei 2008 overleed de schrijver Willem Brakman waar Vestdijk tot zijn dood mee bevriend was. Ze onderhielden een uitgebreide correspondentie. Behalve met de persoon Vestdijk had Brakman ook een hechte band met diens werk. Zo maakte Brakman, die ook schilderde, een verrassende aquarel bij Vestdijks gedicht: Het geroofde lam.
(onder redactie van Kees Meekel, met medewerking van Marijke Blijham) Een welgemeende aandacht voor gezond leven, eten en lezen is van alle tijden. De parelduiker 2008-1 besteedt aandacht aan de Boekenweek 1951 en natuurlijk aan het daarbij horende Boekenbal. Wim Sonneveld’s Cabaret verzorgde de avond, die werd afgesloten met een lied van Annie M.G. Schmidt. Het eerste couplet uit het leesadvies:
Verder in dit prachtblad: De tegenpool van Bloem komt aan zet in een kwatrijn voor dezelfde J.C. Bloem en wel in het liber amicorum daterend uit 1957:
Het kwatrijn staat in facsimile-handschrift afgedrukt met een verwijzing naar Swordplay-Wordplay, de epigrammatische dialoog tussen Adriaan Roland Holst en Vestdijk waarin Roland Holst in het openingskwatrijn 'Simon Vestdijk' verzucht: 'O, Tegenpool van Bloem! O, Gij, die sneller schrijft dan God kan lezen!' Hiermee is een bruggetje naar het tijdschrift Lawijd
snel gemaakt. In het nummer 7-2, gewijd aan Bert Bakker (1912 – 1969),
komen zowel Vestdijk als Roland Holst meermalen in beeld. Van Bakker
wordt de bewondering opgetekend voor de essays van Vestdijk, maar "het
geld moest worden verdiend met de boekjes van Commissaris Voordewind".
Op zondag 25 mei 2008 was het Trio Drie Eilanden te horen op het poëziefestival in Park Hartenstein te Oosterbeek www.hetparkvertelt.nl Cultuurhuis Doorn Op 22 januari 2008 werd in het Cultuurhuis te Doorn de Cantina geopend door de burgemeester van Doorn, de heer Naafs. De tekst op de muur betreft de eerste strofe van het gedicht Feuilles mortes van S.Vestdijk.
Het cahier met dit gedicht is te koop voor 2,50 euro in de Openbare Bibliotheek in het Cultuurhuis.
|
|||
| | © 2010 Vestdijkkring | Welkom | Contact | Gastenboek | Top | |
Veel aandacht voor Mahler, dit jaar en volgend jaar. In
2010 is het honderdvijftig jaar geleden dat de Oostenrijkse componist Gustav
Mahler werd geboren, en in 2011 is het honderd jaar geleden dat hij stierf. Er
is geen Nederlandse schrijver die zo veel over hem heeft geschreven als Simon
Vestdijk. In 1960 verscheen de studie van Simon Vestdijk Gustav Mahler, Over
de structuur van zijn symfonisch oeuvre.
